Vorige week was er even flinke onrust in de Amersfoortse wijk Nieuwland waar 500 ‘Enecowoningen’ staan die voorzien zijn van een dak van zonnepanelen. Bij een aantal bewoners is de inverter – het kastje dat de door het PV-systeem opgewekte stroom omzet naar 220 volt – voor een deel gesmolten. Dit was onmiddellijk aanleiding voor een raadslid van de PvdA de burgemeester te vragen maatregelen te treffen omdat de situatie brandgevaarlijk zou zijn.

Eneco gebeld om een reactie, maar de woordvoerder was niet bepaald scheutig met informatie: “Er zijn bij drie installaties onderdelen kapot gegaan. Daardoor is binnen de kastjes van de omvormers oververhitting ontstaan die er toe geleid heeft dat er wat zaken zijn gesmolten. Dat gaf een brandlucht.” Wat precies de oorzaak van de mechanische defecten is geweest wil men helaas niet zeggen. Eneco meldt verder dat het om verschillende typen omvormers gaat. Op de vraag of men niet bezorgd is, zegt men kribbig: “De PvdA stelt vragen aan B&W, maar ze zijn niet bij ons geweest. De bewoners hebben de problemen wel bij ons gemeld en wij hebben gewoon de nodige reparaties verricht.”

Toch gaat Eneco een vervangingsprogramma uitwerken. Dat wordt volgens de woordvoerder “binnenkort, dat wil zeggen in mei, aan de bewoners kenbaar gemaakt.” Omdat Eneco niets wil zeggen over mogelijke oorzaken wordt alle ruimte gegeven aan speculatie. De ruimtes kunnen onvoldoende geventileerd zijn geweest waardoor de omvormers hun warmte onvoldoende kwijt konden. Een andere plausibele reden is dat de inverters ondergedimensioneerd zijn, dat wil zeggen dat zij minder Watt aankunnen dan door de zonnepanelen op een bepaald moment geleverd worden. Onderdimensionering kan bewust hebben plaatsgevonden – omwille van het laag houden van de kosten van het PV-systeem – of door onkunde. Maar dit laatste zou toch een beetje vreemd zijn als de leverancier een van de grootste energiebedrijven van Nederland is.

De auteur beperkt zich gelukkig niet tot de rasechte doe-het-zelver. Het boek is ook zeer nuttig voor degenen die hun beperkingen kennen en alles liever door een installateur laten aanleggen. Voor deze categorie ‘zonliefhebbers’ heeft hij ook de nodige praktische informatie. Zo geeft hij tips voor de beoordeling van offertes van toeleveranciers.

De potentiële koper kan zo ter voorbereiding alle facetten van de installatie langslopen, van type dak en mogelijke locatie van de omvormer tot gewenste uitvoering met PC-interface om de daadwerkelijke productiviteit constant bij te kunnen houden.Niet ieder dak ligt pal op het zuiden. Daarom is de tabel in het boek  dat de energieopbrengst aangeeft van een zonne-energie systeem bij niet-optimale opstelling (zowel qua richting als qua hoek) heel handig. Wie bijvoor beeld een dak heeft op het westen met een hellinghoek van 60% in plaats van de ideale 30% moet rekenen op een productiviteitsverlies van 22%. Voor diegenen die rekenen met terugverdientijden en subsidieopbrengsten is dit aardig om te weten! Wat het boek verder heel nuttig maakt is dat de auteur systematisch alle elementen van  PV-systemen langsloopt. Hij begint met autonome installaties, met andere woorden systemen die niet aan het net gekoppeld worden. Het gaat dan meestal om recreatieve toepassingen zoals afgelegen tuinhuisjes. Deze systemen hebben als bijzondere moeilijkheid dat de accu  in optimale en veilige conditie gehouden moet worden door de juiste laadregelaar toe te passen.Bij de netgekoppelde installaties krijgt de lezer niet alleen alle noodzakelijke informatie over alle systeemcomponenten – tot en met complete bedradingschema’s – ook de bevestiging op het dak komt uitgebreid aan de orde. Dit laatste is geen overbodige luxe want in de praktijk is er niets erger dan dat uw PV-installatie perfect functioneert maar dat het dak zo lek is als een gieter vanwege een foutieve montage. En dat geeft de waarde van het boek aan: alle betrokken disciplines, van elektromontage tot dakbedekking, passeren de revue. En of je nu van plan bent zelf de installatie ter hand te nemen of die te laten uitvoeren door een vakman, in beide gevallen is het uiterst plezierig te weten waar je op moet letten. Met dit boek in de hand kom je een heel eind. “Zonne-energie. Zonnepanelen plannen en zelf-installeren” is geschreven door Hans-Oachim Geist   en in 2007 op de markt gebracht (ISBN 978-90-5381-223-5) en wordt in Nederland uitgegeven door Elektor International Media B.V. (www.elektor.nl) en kost € 22,50

Wat betreft bouten, moeren en andere bevestigingsmateriaal: hier loopt men het meeste risico dat de levensduur negatief wordt beïnvloed. Het beste is om RVS 316 te gebruiken. In de volksmond ook wel A4 kwaliteit genoemd. Dit is een slag beter dan het veelgebruikte RVS 312 (A2 kwaliteit). Zeker als het dak waarop de installatie wordt geplaatst in een vochtige omgeving staat of blootgesteld staat aan zoute zeelucht, is de kwaliteit van het bevestigingsmateriaal een zwakke schakel in het realiseren van een optimale levensduur.

Maar je kunt natuurlijk ook zelf aan de slag en maatwerk ontwerpen. Daarbij helpt basiskennis elektronica natuurlijk, maar de Engelsen zijn niet voor een gat te vangen. Op de site van Renewable Energy UK is een uitgebreide uitleg gegeven over de wijze waarop zo’n duurzaam, op zonne-energie gebaseerd elektriciteitssysteem kan worden opgezet. En zodanig uitgelegd dat zelfs iemand met twee linker hersenhelften er mee uit de voeten kan, zo leert mijn ervaring!