Duurzame Energie Thuis: actuele informatie over zonne-energie, windenergie, biomassa etc. » Marktontwikkeling

ECN: ‘Veel Nederlanders zijn energie-analfabeet”

Erik Stevens — Mon, 19 Dec 2011 13:49:59 +0000

Volgens het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) weten Nederlanders weinig over kooldioxide (CO2), fossiele brandstoffen en de Nederlandse energievoorziening. En dat vinden ze bij het ECN een probleem. Om Nederlandse burgers op een zinvolle manier te kunnen betrekken bij een debat over toekomstige energieopties is het belangrijk dat mensen goed geïnformeerd zijn. Informatie moet aansluiten op de bestaande kennis van mensen en antwoord geven op vragen die mensen belangrijk vinden. Met de nieuwe website www.co2-cato.nl voorziet men in informatie over CO2 en klimaatverandering. 
Uit onderzoek naar de kennis en percepties van Nederlanders over CO2 afvang en opslag (CCS), CO2, energie en klimaat is gebleken dat er onder Nederlanders veel verwarring bestaat over de feiten rondom klimaatverandering, de bronnen en effecten van CO2 en de huidige energieproductie. Het goede nieuws is dat een zeer ruime meerderheid wel weet dat CO2 het klimaat beïnvloedt, dat CO2 in de lucht rondom ons voorkomt en dat het een natuurlijke stof is. Maar klimaatverandering wordt vaak verward met andere milieuproblematiek die samenhangt met de atmosfeer, zoals het gat in de ozonlaag en luchtvervuiling. De productie van hernieuwbare bronnen in de elektriciteitsmix wordt overschat, met een gemiddeld geschatte productie van 31%, terwijl dat in de werkelijkheid minder dan 5% is. Er is veel onzekerheid over de eigenschappen, effecten en bronnen van CO2; zo weet ruim een kwart niet of CO2 brandbaar of explosief is, meer dan de helft weet niet of CO2 kanker veroorzaakt of denkt dat het dat wel doet, en ruim een derde weet niet of het schadelijk is bij huidcontact. Geen van de voornoemde feiten klopt. Tevens bestaan bij een derde van de respondenten misverstanden over of fossiele brandstoffen CO2 uitstoten. Bijna de helft weet niet of aardgas CO2 uitstoot of denkt dat dit niet zo is.
Mensen is ook gevraagd naar hun perceptie van CO2 afvang en opslag, door ze een korte beschrijving te geven, en daarna stellingen voor te leggen die eerder in interviews naar voren waren gebracht door mensen zonder achtergrondkennis over dit onderwerp. Een overgrote meerderheid acht het waarschijnlijk dat de kosten van CO2 afvang en opslag doorberekend worden aan consumenten. Daarnaast vindt men dat CO2 afvang en opslag tijd zou kunnen geven om hernieuwbare energiebronnen te ontwikkelen en dat het een voor de hand liggende optie is voor Nederland door de aanwezigheid van lege aardgasvelden. Een meerderheid is het echter ook eens met de stelling dat de veiligheid voor omwonenden van CO2 opslag nooit voldoende gegarandeerd kan worden.
Dit onderzoek geeft aan dat er nog veel te winnen is op het gebied van publiekscommunicatie rondom CO2 en klimaatverandering, energie en CO2 afvang en opslag. Mensen die denken dat we al veel duurzame energie gebruiken, zien de noodzaak van verdere maatregelen mogelijk niet in. Draagvlak voor energiebeleid vereist het terugdringen van het CO2- en energieanalfabetisme in Nederland.    Om Nederlanders beter te informeren over de relatie tussen fossiele brandstoffen, kooldioxide (CO2) en klimaatverandering, is een nieuwe website ontwikkeld, die zowel feiten als meningen geeft over CO2, klimaatverandering en CO2-afvang en –opslag:
CATO2 is het nationale onderzoeksprogramma waarin de mogelijkheden van CO2-afvang, -transport en –opslag in Nederland worden onderzocht. Bij dit onderzoek zijn bijna veertig bedrijven, onderzoeksinstituten, universiteiten, en een milieuorganisatie betrokken. De nieuwe publiekswebsite www.co2-cato.nl richt zich op het stimuleren van een geïnformeerd debat over CO2-afvang en –opslag. Via de Engelstalige programmawebsite www.co2-cato.org worden de resultaten van het onderzoek in CATO2 beschikbaar gesteld.

Visualisatie 500.000 zonne-energie installaties in Duitsland

Erik Stevens — Tue, 22 Nov 2011 05:07:33 +0000

Dit filmpje geeft een beeld van meer dan 500.000 PV-systemen die in Duitsland geïnstalleerd zijn tussen Januari 2009 en September 2011. Data is afkomstig van http://bundesnetzagentur.de.
Visualisatie door Chris Davis en Alfredas Chmieliauskas. Zie voor meer van hun werk http://enipedia.tudelft.nl

NMa: Groene stroom nu in meerderheid afgenomen

Erik Stevens — Thu, 13 Oct 2011 09:33:50 +0000

De aankoop van groene stroomproducten is in de eerste helft van 2011 gestegen met 13% naar 57% ten opzichte van 2010. De grootste invloed op deze stijging is het overzetten van de grijze stroomcontracten op groene stroom contracten van huishoudelijke afnemers door één leverancier. Dit maakt het NMa (Nederlandse Mededingingsautoriteit) bekend in haar deze week verschenen halfjaarrapportage over de energiemarkt voor consumenten. Het is de eerste keer dat de NMa een dergelijke rapportage publiceert. Het energierapport geeft beknopt weer hoe de consumentenmarkt voor energie zich in de eerste helft van 2011 ontwikkelt.  In het rapport staan cijfermatige ontwikkelingen van de energiemarkt als het overstappercentage maar ook de perceptie van de consument van de energiemarkt.
Iets meer dan een kwart van de consumenten overweegt van energieleverancier te willen overstappen, maar tegelijkertijd denkt hij flink minder te kunnen besparen dan in de werkelijkheid het geval is. De ‘angst voor het gedoe’ bij het overstappen neemt steeds verder af.  Het percentage van consumenten dat daadwerkelijk overstapt stabiliseert, en er blijven nog steeds grote prijsverschillen op de energiemarkt.

ECN: “Rathenau Instituut waarschuwt terecht tegen optimisme in energie”

Erik Stevens — Thu, 13 Oct 2011 05:28:00 +0000

Het Rathenau Instituut waarschuwt in het boek ‘Energie in 2030: Maatschappelijke keuzes van nu’ terecht tegen optimisme over de mogelijkheden van technologie en de mogelijkheden van marktpartijen om verduurzaming te realiseren, zo stelt het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Het ontbreekt volgens het Rathenau Instituut momenteel aan vooral economische feitenkennis om het beleid te onderbouwen. Daarbij wordt onder andere gedoeld op de verwevenheid van overheden en de fossiele energiebedrijven.
De studie snijdt volgens ECN op een onderbouwde en aantrekkelijke wijze belangrijke punten aan. In de Nederlandse energiehuishouding zijn feitelijke ontwikkelingen richting verduurzaming inderdaad tot op heden niet duidelijk zichtbaar. Dat geldt zowel voor energiegebruik, CO2-uitstoot als hernieuwbare energie. De aandacht voor duurzaamheid is wel toegenomen, met name ook voor de effecten in de productieketens.   Het Rathenau Instituut doet verschillende beleidsaanbevelingen: allereerst het vergroten van de collectieve kennis over energievraagstukken. Verder wordt gepleit voor beleid dat de absolute omvang van het energieverbruik vermindert. Dat gaat verder dan beleid gericht op energiebesparing. Of dat kan worden bereikt met de voorgestelde verhoging van de energieprijzen laten de auteurs in het midden, dat moet nader onderzocht worden. Het Rathenau Instituut pleit voor meer duurzaamheidscertificering.  Hoewel de onderzoekers helder aangeven dat technologische mogelijkheden beperkt zijn worden er geen aanbevelingen gedaan om technologie verder te ontwikkelen om deze duurzaamheidseisen beter te adresseren. Evenmin worden aanbevelingen gedaan om in te grijpen in de markt, terwijl helder wordt uiteengezet dat zonder sterk overheidsoptreden doelen niet worden gehaald. Alsnog wordt wel een pleidooi gehouden om het huishoudboekje ten aanzien van energie op orde te brengen en daarbij de belangen van de Nederlandse overheden in fossiele energie bloot te leggen.   ECN vindt dat de studie terecht signaleert dat er mythen over energie de ronde doen en de publieke kennis tekort schiet. ECN ziet hierin ook een verantwoordelijkheid voor ECN zelf en aanknopingspunten voor nieuwe activiteiten. De studie van het Rathenau Instituut geeft verder belangrijke argumenten voor overheidsingrijpen die het ECN ondersteunt. De studie geeft een waardevolle bijdrage aan het debat over energiebeleid.

Grote Zonne-energie centrale in Brusselse haven

Erik Stevens — Wed, 12 Oct 2011 05:54:10 +0000

Het overslagcentrum Transport International Routier (TIR) in de Brusselse haven wordt uitgerust met 17.000 zonnepanelen, zo meldt Express.be. Met een oppervlakte van 13.000 vierkante meter wordt het centrum in de Brusselse haven de grootste zonnepanelen-installatie in de regio. De installatie zal midden volgend jaar operationeel zijn. De stroomproductie van de zonnepanelen komt overeen met de energiebevoorrading van 1.500 gezinnen. Met de installatie is een investering gemoeid van 3,5 miljoen euro.

Hogeschool Utrecht: Proeftuin voor duurzame energietechnieken

Erik Stevens — Wed, 28 Sep 2011 06:22:27 +0000

Op het dak van Hogeschool Utrecht is een Duurzame Energie Proeftuin ingericht. Het is een van de eerste vijf daken in het Duurzame Dakenplan van de provincie Utrecht. De tuin met een omvang van 500 m2 en tien verschillende daktechnieken vormt de basis voor nieuw techniekonderwijs met praktijkopstellingen van deze tijd. De tuin levert de opgewekte elektriciteit waar mogelijk terug aan het net. De opgewekte warmte wordt gebruikt als warm tapwater en verwarming. De mogelijkheden voor koeling met warmte worden onderzocht.
Hogeschool Utrecht (HU) werkt samen met partners uit de regio aan een schoon Utrecht, onafhankelijk van fossiele brandstoffen. In daken zit een enorm potentieel voor duurzame energietechnieken als zonnepanelen, -boilers en andere innovatieve dakbedekking. Hiermee is energiewinst te behalen.
In de daktuin staat een veelheid aan hoogwaardige proefopstellingen op het gebied van hernieuwbare energie. Het gaat hierbij om technieken die in Nederland nog beperkt worden toegepast of waarvan de prestaties nog onduidelijk zijn. Uniek is de grote diversiteit aan zonnepanelen en -boilers,die zowel aan elkaar te koppelen zijn als te combineren met andere duurzame energietechnieken en conventionele energietechnieken. Daarnaast zijn er duurzame dakbedekkingmaterialen en een windturbine te vinden. Studenten, docenten en lectoren voeren samen met het bedrijfsleven praktijkopdrachten en toegepast onderzoek uit om na te gaan hoe daktechniek optimaal kan worden ingezet voor duurzame energie. Zij meten en analyseren de prestaties van de opstellingen. Met deze tuin wordt de situatie van een zestal huishoudens gesimuleerd, voor studenten en bedrijven een unieke leeromgeving.
De proeftuin draagt bij aan de versterking van het onderwijs in de volle breedte: afgestudeerden in de hele onderwijskolom, van mbo tot universiteit, beschikken over praktische kennis van innovatieve duurzame energietechnieken. Ook het bedrijfsleven profiteert van de opgedane kennis en nieuwste ontwikkelingen. Zo kunnen bouw- en installatiebedrijven en toeleveranciers deelnemen aan rondleidingen op het dak en masterclasses. Rond de proeftuin ontwikkelt zich bovendien nieuwe bedrijvigheid door uitbreiding van het bestaande netwerk van leveranciers, gebruikers en kennisdragers. Dit economisch belang werd al in een vroeg stadium breed onderkend: in 2010 werd de DEP genomineerd voor de ‘Gouden Impuls 2010’, dé stimuleringsprijs Economie van de gemeente Utrecht. Door de aanzuigende werking voor vernieuwende duurzame technieken, is de daktuin een “marktplaats” waar vraag en aanbod van de nieuwste duurzame technieken samenkomen.
Als onderdeel van de landelijke Dutch Green Building Week werd de proeftuin van Hogeschool Utrecht op 23 september officieel in gebruik genomen. De openingshandeling werd verricht door de voorzitter van de Duurzame Energie Koepel, Teun Bokhoven, gedeputeerde Mobiliteit en Economische Zaken van de provincie Utrecht, Remco van Lunteren en lid van het HU college van bestuur, Huib de Jong. De hogeschool presenteerde hiermee de tuin als aansprekend project op het gebied van duurzaam bouwen, wonen en werken. De tuin zorgt voor een versnelling van kennisoverdracht op het gebied van duurzaamheid. Als geen ander project binnen De Omslag, het duurzaamheidprogramma van de HU, maakt het duurzaam denken en handelen door bedrijven, studenten en docenten duidelijk zichtbaar binnen de hogeschool.

Siemens stopt met kernenergie

Erik Stevens — Tue, 20 Sep 2011 10:03:28 +0000

De Duitse industriële gigant Siemens zet een punt achter kernenergie. Siemens-topman Peter Löscher vertelde dit zondag in een interview met het Duitse weekblad Der Spiegel.
“We zullen niet langer betrokken zijn bij het bouwen of financieren van kerncentrales. Dit hoofdstuk is voor ons afgesloten”, aldus Löscher. “Vanaf nu gaan we enkel conventionele apparatuur, zoals stoomturbines, leveren. Daarmee beperken we ons tot technologieën die naast kerncentrales, ook in gas- of kolencentrales gebruikt worden.”  Volgens Löscher is de beslissing een logisch gevolg van de positie die de Duitse regering eerder dit jaar innam tegen kernenergie. De regering nam deze beslissing na aanleiding van de ramp met de Fukushima-centrale, eerder dit jaar in Japan. Per 2022 wil Duitsland helemaal onafhankelijk zijn van kernenergie.  Ook wil Duitsland het gebruik van duurzame energiebronnen verhogen van de tegenwoordige 17 procent, naar 35 procent in 2020.

CBS: Groene stroom uit windenergie in Nederland neemt af

Erik Stevens — Tue, 13 Sep 2011 05:11:09 +0000

Het opgestelde vermogen voor windenergie is in 2010 nauwelijks gegroeid . De
elektriciteitsproductie is zelfs aanzienlijk gedaald, vanwege de geringe hoeveelheid wind.
Windenergie blijft wel een belangrijke vorm van hernieuwbare energie. De bijdrage van
windenergie aan het totale eindverbruik van hernieuwbare energie in Nederland was een
kleine 20 procent in 2010. Dit blijkt uit het CBS rapport “Hernieuwbare energie in Nederland 2010”.
De financiële ondersteuning van de overheid is volgens het CBS nog altijd onmisbaar voor het rendabel exploiteren van een windmolen. In augustus 2006 heeft de Minister van Economische Zaken de destijds
belangrijkste subsidieregeling, de regeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP),
gesloten vanwege de grote populariteit en daaruit voortvloeiende financiële verplichtingen
voor de overheid. Bestaande projecten en projecten die al waren ingediend hebben hier geen
last van. Windmolenprojecten hebben een lange doorlooptijd. Als gevolg daarvan is pas in de
cijfers over 2009 het effect te zien van het stopzetten van de subsidies.
Inmiddels is er een nieuwe subsidieregeling voor nieuwe windmolens: de regeling Stimulering
Duurzame Energieproductie (SDE). Deze is opengesteld in april 2008. De SDE heeft nog niet
geleid tot realisatie van veel nieuw windvermogen. Begin 2011 stond er 70 MW aan windmolens
met SDE subsidie (AgentschapNL, 2011). Wel zijn er veel SDE subsidieaanvragen ingediend en
toegekend voor nieuwe windmolens. Op basis van de toegekende subsidies zou nog 1500 MW
aan windmolens neergezet kunnen worden (AgentschapNL, 2011). Het is nog niet duidelijk of al
deze nieuwe windmolens gerealiseerd gaan worden.

Zonne-energie in Nederland: klein aandeel in hernieuwbare energie maar wel heel populair

Erik Stevens — Mon, 12 Sep 2011 12:04:21 +0000

De bijdrage van zonne-energie aan het totale eindverbruik van hernieuwbare energie in
Nederland is nog klein. Het gaat om ongeveer 1,4 procent. Maar zowel de elektriciteitsproductie van, als het geïnstalleerd vermogen voor zonnestroom is het afgelopen jaar flink toegenomen. Het bijgeplaatste vermogen is in Nederland in 2010, mede als gevolg van de in 2008 van start gegane SDE (Stimuleringsregeling Duurzame Energie), gestegen.
In 2010 werd er ruim 20 MW bijgeplaatst. Dat is bijna het dubbele van het jaar daarvoor.
De totale bijdrage van zonnestroom aan de hernieuwbare energie in Nederland is ongeveer 0,3
procent. Zonnestroom draagt voor bijna 0,5 procent bij aan de in Nederland hernieuwbaar
geproduceerde elektriciteit. Dit meldt het CBS in hun vorige week verschenen rapport “Hernieuwbare Energie in Nederland 2010.”
Zonnestroomsystemen worden zowel mèt als zonder landelijke subsidie gerealiseerd. In de
SDE-regeling voor zonnestroom was er vanaf de start in 2008 tot en met 2010 een totaalbudget
voor 69 MW beschikbaar. Daarvan was tot 1 maart 2011 18 MW gerealiseerd (website
AgentschapNL). In alle jaren was de SDE voor zonnestroom snel overtekend. Daarom is er
geloot en is slechts een gedeelte van de aanvragen gehonoreerd.

Voor zonne-energie maakt het CBS overigens een tweedeling: enerzijds de omzetting van zonnestraling in
elektriciteit (zonnestroom of fotovoltaïsche zonne-energie), anderzijds de omzetting van
zonnestraling in warmte (zonnewarmte of thermische zonne-energie). De totale bijdrage van zonnewarmte aan het verbruik van hernieuwbare energie in Nederland was ongeveer 1,1 procent in 2010.

CBS Rapport ‘Hernieuwbare energie in Nederland 2010’

Erik Stevens — Mon, 12 Sep 2011 12:00:24 +0000

Het aandeel hernieuwbare energie in het totale energieverbruik is gestegen van 1 procent in
1990 tot 3,8 procent in 2010. Deze stijging trad vooral op vanaf 2003 door subsidie op de
productie van hernieuwbare elektriciteit en de verplichting tot het bijmengen van biobrandstoffen
voor het wegverkeer vanaf 2007. Dit blijkt uit het CBS rapport “Herniewbare energie in Nederland 2010” dat vorige week is verschenen. Het rapport beschrijft de bijdrage van hernieuwbare energiebronnen aan de Nederlandse energievoorziening in de periode 1990-2010. Aan bod komen elektriciteit, warmte en energie voor vervoer.
De productie van hernieuwbare elektriciteit was in 2010, net als in 2009, gelijk aan 9 procent
van het elektriciteitsverbruik. Daarmee is de doelstelling uit de Europese Richtlijn Hernieuwbare
Elektriciteit uit 2001 precies gehaald. De elektriciteitsproductie van de windmolens was in 2010
13 procent lager dan in 2009, omdat het zo weinig waaide in 2010. Deze daling werd
gecompenseerd door een toename van het meestoken van biomassa in elektriciteitscentrales.

Bijzonder was dat tussen 2009 en 2010 het aandeel hernieuwbare energie juist daalde van 4,2
procent naar 3,8 procent. Dit komt volgens het CBS enerzijds doordat het totale verbruik van energie sterk is
gestegen en anderzijds door de afname van het verbruik van biobrandstoffen voor het
wegverkeer.
De sterke stijging van het totale energieverbruik is toe te schrijven aan de koude winter in 2010
en aan het economisch herstel. Het verbruik van hernieuwbare energie wordt slechts beperkt
beïnvloed door deze twee factoren. Het verbruik van biobrandstoffen voor het wegverkeerde
daalde, ondanks een kleine stijging van de verplichting voor de leveranciers van motorbrandstoffen
om biobrandstoffen bij te mengen. Dit lijkt tegenstrijdig, maar kan verklaard
worden doordat de wet de leveranciers de mogelijkheid geeft om het ene jaar meer te doen
dan verplicht en andere jaren minder. Van deze flexibiliteit hebben de leveranciers gebruik
gemaakt door in 2010 minder bij te mengen dan verplicht, gebruik makend van extra
inspanningen in 2009 en eerder.