Groen gas wordt gemengd met aardgas

“Nederland heeft voldoende biomassa, we kunnen dat vergisten en bewerken. Dan hebben we groen gas in overvloed. Biogas op aardgaskwaliteit is duurzaam, efficiënt, en het biedt economisch volop kansen. Groen gas is de motor voor duurzame energie,” zo  zei minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) eergisteren toen hij de eerste stimuleringsregeling voor duurzame energie (SDE+) toezegde aan de Groene Poort.
De Groene Poort, een samenwerkingsverband van 5 Zeeuwse boeren en een glastuinder, krijgt met de subsidie zekerheid over de inkomsten van de productie van groen gas. De ondernemers zijn met de SDE+ 12 jaar lang verzekerd dat de inkomsten over het groene gas dat ze aan het gasnet leveren wordt aangevuld tot 62 cent per kuub.
Verhagen: ‘Het enorme aantal groen gas projecten die interesse hebben getoond in de SDE+ bewijst dat groen gas kan concurreren met andere vormen van energie. De SDE+ biedt de mogelijkheid om de productie van groen gas de komende jaren uit te bouwen.’ Ruim tweederde van de subsidie-aanvragen voor duurzame energie betrof aanvragen voor het opwekken van groen gas. Het groene gas kan in het Nederlandse gasnet worden ingevoegd, omdat het dezelfde kwaliteit heeft als het aardgas.
Met de stimuleringsregeling SDE+ helpt EL&I ondernemers zo kosteneffectief mogelijke duurzame energie op te wekken. 
Op 1 juli 2011 is de SDE+ regeling opengesteld, het beschikbare budget was 1,5 miljard euro. De belangstelling bleek overweldigend. Bedrijven geven aan met een lager subsidiebedrag energie te kunnen opwekken. Met de SDE+ ontstaat concurrentie tussen projecten. Hierdoor kan met minder geld meer duurzame energie worden gerealiseerd.
Minister Verhagen lanceerde tevens de stichting Groen Gas Nederland. Deze stichting bundelt kennis, stimuleert projecten en helpt de ontwikkeling van de groen gasmarkt te versnellen. Groen Gas Nederland wil dat in 2014 totaal 300 mln kuub groen gas wordt geproduceerd. Dit is voldoende gas om de stad Utrecht een jaar van energie te kunnen voorzien. Van productie tot afzet, alle schakels van de groen gas markt zijn in de stichting vertegenwoordigd.
EL&I geeft 400 duizend euro aan Groen Gas Nederland. Tevens krijgt Vertogas, de certificeerder van groen gas, een wettelijke status. Aangezien groen gas via hetzelfde gastransportnetwerk naar de consument gaat als aardgas, mengen de gassen. Om zeker te weten dat groen gas daadwerkelijk duurzaam geproduceerd is, ontvangen de energiebedrijven certificaten voor groen gas. De markt weet zo precies waar ze aan toe is als gas door Vertogas is gecertificeerd: duurzaam geproduceerd gas.

Panda dieet bestaat voor 99% uit bamboe

Eerst was het een bijna bedreigde diersoort, nu lijkt ie voorbestemd voor een vorstelijk bestaan. En dat dankzij zijn uitwerpselen. We hebben het over de Panda, waarvan bacteriën in de uitwerpselen kunnen zorgen voor een revolutie in de productie van biobrandstoffen, zo meldt de Belgische site MO.  We moeten dan wellicht wel opschieten: er leven nog maar 2500 panda’s op de wereld, waarvan 200 in gevangenschap.
Wetenschappers van de Mississippi State University verzamelden en analyseerden een jaar lang verse uitwerpselen van mannelijke en vrouwelijke panda’s in de dierentuin van Memphis. Ze vonden zo verschillende types bacteriën die in staat zijn lignocellulose af te breken, een bijzonder moeilijk te verteren stof in gras, stengels van gewassen en hout.
De ontdekking kan een belangrijke doorbraak betekenen, omdat biobrandstoffen tot nog toe vooral gewonnen worden uit gewassen zoals maïs en suikerriet, en dus concurrentie vormen voor de menselijke voeding. De bacteriën in de Panda-poep kunnen veel hardere gewassen aan, zoals bamboe.
Onderzoekers vermoedden al lang dat in het darmstelsel van panda’s bacteriën te vinden zijn die lignocellulose kunnen afbreken. Het dieet van de dieren in het wild bestaat immers voor 99 procent uit bamboe, en een volwassen panda eet 9 tot 18 kilogram per dag. Maar het is voor het eerst dat wetenschappers op zoek gaan naar de specifieke bacteriën die verantwoordelijk zijn voor de vertering.
De gevonden bacteriën zijn vergelijkbaar met de varianten die gevonden werden in termieten, maar lijken meer beloftevol voor de productie van biobrandstoffen omdat ze efficiënter zijn in de afbraak van plantenmateriaal.
De wetenschappers vermoeden dat, in optimale omstandigheden, de bacteriën in staat zijn om 95 procent van de biomassa van planten om te zetten in eenvoudige suikers. De bacteriën zijn zo efficiënt dat daarvoor geen hoge temperaturen nodig zijn zoals nu wel het geval is in de productie van biobrandstoffen. Daardoor wordt het proces mogelijk een stuk minder tijdrovend en bovendien schoner en goedkoper.

Met twee projecten in de noordelijke staat Pará wil het Braziliaanse overheidsbedrijf Petrobras 420.000 ton palmolie per jaar produceren. Dit is twee keer de huidige productie.  Het bedrijf wil vervolgens 70 procent van de olie naar Portugal exporteren, waar de olie gebruikt wordt als grondstof voor biodiesel die op de Europese markt moet worden verhandeld.
Daarnaast wil de grootste ijzerproducent ter wereld, het Braziliaanse mijnbouwbedrijf Vale, zelf jaarlijks 160.000 ton biodiesel produceren vanaf 2014, om zijn transportkosten te drukken. De onderneming plant oliepalmen op 60.000 hectare in zes verschillende delen van Pará.
Toch heeft Brazilië nog vele jaren nodig om een wereldspeler te worden op het vlak van palmolie. Voorlopig produceert het 0,5 procent van de 46 miljoen ton die per jaar in de wereld wordt geproduceerd. Oliepalmen hebben drie jaar nodig om vruchten af te werpen en acht jaar om volledig volgroeid te zijn.
Voorlopig zijn plantages slechts toegelaten op 4,3 miljoen hectare, voornamelijk in Pará. Momenteel wordt in Brazilië 85 procent van de biodiesel gewonnen uit soja, maar palmolie is een veelbelovende vervanger. Als de oliepalmplantages beginnen te renderen, hoeft Brazilië niet langer biodiesel in te voeren, maar kan het zelf een exporteur worden.

Door de groeiende vraag naar biodiesel krijgt de Afrikaanse oliepalm overal in Centraal- en Zuid-Amerika voet aan de grond. Maar het continent wil de ontbossing en de negatieve sociale gevolgen vermijden waarmee grote producenten als Indonesië en Maleisië worstelen. Petrobras Biocombustível schuift daartoe onder meer projecten naar voren waarin 2250 boerenfamilies werk zullen krijgen.  
 
Sociale bewegingen en milieuorganisaties blijven kritisch voor de uitbreiding van de plantages. “We zijn gekant tegen elke vorm van grootschalige monocultuur, ook al gaat het om bomen”, stelt João Pedro Stédile, een van de leiders van de Beweging van Landloze Boeren (MST) en Via Campesina. Plantages bedreigen volgens hem de biodiversiteit. Daarnaast zijn plantenziekten een groot probleem. “Als je van Pará een zee van palmbomen maakt, wordt het heel moeilijk om deze ziekten onder controle te houden”, waarschuwt ook expert José Stanley de Oliveira van Agropalma.
Milieubeschermers vrezen ook dat er geen rem meer zal kunnen worden gezet op de uitbreiding van de plantages. “De vraag naar plantaardige olie zal sneller blijven groeien dan de wereldbevolking en economie. Om hieraan te voldoen zijn nog eens 13 miljoen hectare palmolieplantages nodig tegen 2050″, raamt onderzoeker Timothy Killeen van Conservation International.

Op zijn locatie Groningen scheidt Attero onder meer de organische fractie af uit het aangeleverde huishoudelijk afval. Door het materiaal vervolgens te vergisten, ontstaat biogas. Dit biogas wordt opgewerkt tot groen gas. Groen gas heeft dezelfde gebruikskenmerken als aardgas en kan op het aardgasnet ingevoed worden. De bouw van de nieuwe opwerkingsinstallatie van Attero is begin 2010 gestart en de afgelopen weken afgerond. Het geproduceerde groen gas gaat via een 1300 meter lange leiding naar het lokale aardgasnet in Groningen.

Attero is de grootste producent van groen gas in Nederland. Op jaarbasis produceert het bedrijf reeds 12 miljoen kubieke meter op drie locaties in Tilburg, Wijster en Nuenen. Stortgas uit (voormalige) stortplaatsen op die locaties en gas van een rioolwaterzuivering zijn de bronnen waaruit Attero daar groen gas produceert. Bij de nieuwe installatie in Groningen gaat het om biogas uit de uit huisvuil afgescheiden stroom organisch restafval. Met deze uitbreiding neemt de jaarlijkse productie van groen gas bij Attero toe met 5,5 miljoen kubieke meter.

De overheid ziet groen gas als een belangrijk onderdeel van het energietransitiebeleid.
Attero wil daaraan bijdragen. In de nabije toekomst wil het bedrijf op diverse locaties ook groen gas gaan produceren uit groente-, fruit- en tuinafval en uit andere organische stromen. Ook voor Enexis vormt het mogelijk maken van de transitie naar een duurzame energievoorziening een belangrijk onderdeel van haar missie. Enexis werkt daarom hard aan de optimalisatie van de inpassing van groen gas (duurzaam gas van aardgaskwaliteit) en ruw biogas in haar gasnetten. Daarbij werkt zij nauw samen met andere regionale netbeheerders en met de beheerder van het landelijke gastransportnet.

Bron: APS

Avantium bouwt de testfabriek om haar YXY productie proces te demonstreren op grotere schaal. In de testfabriek zullen meerdere tonnen YXY bouwstenen geproduceerd worden om productontwikkeling van groene materialen en brandstoffen. Avantium werkt samen met industriële partners als NatureWorks (een dochteronderneming van Cargill) en Teijin Aramid om nieuwe materialen te ontwikkelen op basis van YXY bouwstenen. Daarnaast werkt Avantium samen met DAF Trucks aan YXY brandstoffen. Het bedrijf verwacht dat YXY bouwstenen gebruikt zullen gaan worden voor de productie van groene materialen zoals waterflessen, frisdrankflessen, tapijten, textiel, supervezels, weekmakers, harsen, verven en lakken.

Tom van Aken, CEO van Avantium: “De testfabriek is een grote stap richting het commercieel toepassen van onze YXY technologie. We hebben geweldige progressie geboekt in het ontwikkelen van een zeer efficiënt productie proces om biomassa om te zetten in YXY bouwstenen. We denken dat we het proces nu zover ontwikkeld hebben dat het op prijs kan gaan concurreren met bestaande plastics en chemicaliën die nu nog uit olie gemaakt worden. In parallel hebben we YXY materialen gemaakt met eigenschappen die competitief of zelfs beter zijn dan bestaande producten . Er is een sterk groeiende vraag van bedrijven en consumenten naar groene materialen en daarom is dit het juiste tijdstip voor het opschalen van onze technologie. We zijn op zoek naar industriële partners om deze ontwikkelingen te ondersteunen en mee te helpen een groene en duurzame economie te realiseren.”

De testfabriek wordt deels gefinancierd door EUR 1 miljoen subsidie van het Ministerie van Landbouw in samenwerking met Agentschap.nl. Een budget van EUR 10 miljoen was door het Ministerie beschikbaar gesteld voor het realiseren van testfabrieken gericht op de productie van duurzame producten en energie voor de Europese markt. Avantium is bezig met een grotere financieringsronde om zowel de testfabriek voor langere periode te opereren, alsmede het versnellen van het naar de markt brengen van YXY. De onderneming verwacht deze f van circa EUR 15 miljoen succesvol af te sluiten voor het eind van 2010.

Dr. Herman Van Wechem, voorzitter van de adviescommissie van de TERM Bioraffinage van het Ministerie van Landbouw, voorheen global manager Innovation & Research van Shell Global Solutions, lichtte de subsidieverlening als volgt toe: “Avantium scoorde zeer hoog op alle door het Ministerie gestelde criteria. Naast een indrukwekkende patentportfolio, hebben ze een technologie ontwikkeld die geschikt is voor een zeer diverse stroom van grondstoffen uit biomassa. Daarnaast kunnen de YXY producten ingezet worden in een breed scala aan toepassingen. Persoonlijk ben ik gecharmeerd van het feit dat Avantium gebruik maakt van een katalytisch proces, vergelijkbaar met klassieke raffinage van aardolie, voor een volledig nieuwe grondstof, namelijk biomassa. Avantium is een prachtig voorbeeld van een relatief jonge onderneming een unieke positie weet op te bouwen in een opkomende wereldmarkt door gebruik te maken van haar uitgebreide kennis en kunde.”

De testfabriek van Avantium zal gebouwd worden op het Chemelot terrein in Geleen. De locatie biedt een unieke combinatie van specifieke diensten en infrastructuur aan haar industriële klanten, zoals DSM en Sabic. Avantium verwacht een tiental nieuwe banen te realiseren gedurende de eerste fase van het opschalingsproces.

Op woensdag 13 oktober is in New York bekend gemaakt dat Avantium is toegetreden tot de prestigieuze CLEANTECH TOP 100. Deze lijst wordt opgesteld door de Engelse krant The Guardian en de Cleantech Group. In de top 100 staan de meest veelbelovende cleantech bedrijven in de wereld waarvan een panel van gerenommeerde cleantech experts verwacht dat ze de komende 5 tot 10 jaar de meeste markt impact zullen hebben. Meer informatie hierover kan gevonden worden op de websites van de Cleantech Group.

Bron: APS

De totale hoeveelheid biomassa in de vorm van houtpellets die na de aanpassingen op de Amercentrale zal worden ingezet, zal uiterlijk in 2015 met ruim 40 procent zijn toegenomen. Dit heeft een CO2 emissiereductie van circa 30% tot gevolg. Peter Terium, CEO van Essent: ‘Dit is een duidelijke en concrete stap in het bereiken van onze doelen; 50% reductie van CO2-uitstoot tussen 2020 en 2030 en CO2 neutraal opereren in 2050.’

Productie van biomassa uit hout is een continu proces van groei, kap en herbeplanting. Er verdwijnt per saldo dus geen bos. De bosarealen zijn bovendien speciaal aangelegd voor de productie van hout en worden duurzaam geëxploiteerd.

Om alle huishoudens in Nederland van 100% groene energie op basis van biomassa meestook te voorzien (uitgaande van 7 miljoen huishoudens) is jaarlijks ongeveer 12 miljoen ton biomassa in de vorm van houtpellets nodig. Eén gezin verbruikt gemiddeld 3.500 kWh wat overeenkomt met ongeveer 1,8 ton houtpellets. Om een idee te krijgen; dat is ongeveer 3 m3 hout per jaar. Afhankelijk van het type boom komt dit op 3 tot 4 middelgrote bomen per gezin per jaar.

Goed bosbeheer is van groot belang. Essent haalt zijn houtpellets voornamelijk uit Noord Amerika waar de groeisnelheid van de naaldbomen door het gunstige klimaat en de manier van bosbeheer 12 tot 25 m3/ha/jaar is. In Europa ligt de groeisnelheid van bomen gemiddeld een stuk lager op zo’n 7 m3/ha/jaar. Onder Europese condities is een bos ter grote van Zuid-Holland voldoende om permanent te voorzien in 100% groene energie voor alle Nederlandse huishoudens.

Van alle bestaande manieren voor de productie van groene stroom is en blijft ook na 2020 het meestoken van biomassa (houtpellets) een van de voordeligste en meest beheersbare. Goedkoper dan wind op land, veel goedkoper dan wind op zee en heel veel goedkoper dan zon/photo voltaïsch. Peter Terium: ‘Een passend overheidsbeleid is nodig om de duurzame energie ambities mogelijk te maken. Grootschalige meestook van biomassa levert daar aan een significante bijdrage. Een bijdrage die simpelweg nodig is om de 2020 klimaatdoelstellingen te halen.’

Om de doelstellingen te kunnen bereiken, moet de Amercentrale technisch worden aangepast. Dat houdt in dat er tientallen miljoenen euro’s geïnvesteerd gaan worden in:
- een extra losinstallatie op de bestaande havenkade om meer biomassa te kunnen lossen
- gesloten transportbanden voor het transport van de biomassa op verschillende locaties op de centrale
- extra molens en biomassa silo’s

Essent is bij de Provincie Noord Brabant het vergunningentraject gestart. Deze zijn nodig voor de bouw en de operationele aspecten van dit nieuwe biomassa project. Naar verwachting kan in 2011 gestart worden met de aanpassingen. Afhankelijk van het overheidsbeleid kan de extra capaciteit voor de meestook van biomassa uiterlijk in 2015 volledig operationeel zijn.

Bron: APS

Het is voor het eerst dat gas van biologische, niet-fossiele oorsprong op landelijke schaal in de gasvoorziening wordt opgenomen. Hiermee wordt lokaal geproduceerd groen gas voor het eerst ook nationaal binnen bereik van gasgebruikers en gashandelaren gebracht. Dit is een belangrijke impuls voor de ontwikkeling van een landelijke groengasmarkt en daarmee voor de verduurzaming van de energievoorziening in Nederland. De groengascertificaten van Gasunie-dochter Vertogas zorgen ervoor dat producenten hun gas als gecertificeerd groen gas kunnen verkopen aan handelaren en afnemers. Zo wordt het lokaal geproduceerde biogas getransformeerd naar een (inter)nationaal verhandelbaar duurzaam product.

Volgens deskundigen van het Energietransitieplatform Nieuw Gas kan het aandeel groen gas in 2020 oplopen tot 10 procent van de totale aardgasproductie. Dat brengt de duurzaamheidsdoelstellingen van de overheid significant dichterbij. Op langere termijn kan groen gas een nog grotere rol gaan spelen, via vergassingstechnologie, waarmee efficiënt en op grote schaal biomassa in gas kan worden omgezet.

Duurzame energievoorziening
Om dit groene gas veilig in haar netwerk te kunnen opnemen, heeft Gasunie, met hulp van energiekennisbedrijf KEMA, het afgelopen jaar uitgebreid onderzoek gedaan naar de hiervoor noodzakelijke maatregelen. Dit is gedaan in het kader van een pilotproject met afvalverwerker Rova, HVC en Enexis. Het groene gas dat Gasunie in haar netwerk invoedt, heeft een andere oorsprong dan aardgas: het wordt geproduceerd uit gft-afval. Dat betekent dat het micro-organismen en sporenelementen kan bevatten. KEMA heeft voor Gasunie onder andere een set filters ontwikkeld om te kunnen garanderen dat het groene gas zonder biologische verontreinigingen en op de juiste kwaliteit in het gasnet wordt ingevoed. Zo wordt geborgd dat het gastransport in Nederland onder alle omstandigheden veilig en betrouwbaar blijft. Vanaf nu kan hiermee in de praktijk ervaring worden opgedaan en worden bekeken hoe de invoeding van groen gas niet alleen veilig, maar ook zo efficient mogelijk kan, om de kosten voor producenten zo laag mogelijk te houden.

‘We hebben een set eisen ontwikkeld waaraan het groene gas moet voldoen zodat het veilig kan worden ingevoed in ons netwerk. Pas als het aan onze eisen voldoet, nemen we het in. Daarmee heeft de gebruiker de garantie dat het gas dat hij thuis afgeleverd krijgt, dezelfde eigenschappen heeft als aardgas. Er verandert voor de gebruiker dus eigenlijk niets, behalve dat hij vanaf nu groen gas kan gebruiken, en daarmee kan bijdragen aan een duurzame energievoorziening.’ aldus Geert Graaf, directeur van Gas Transport Services, de dochteronderneming van Gasunie die het landelijke aardgastransportnet beheert.

Bron: APS

‘Essent is koploper op het gebied van duurzame energie, zo ook wat betreft Groen Gas, zegt Coen Janssen, Business Development manager bij Essent Grootzakelijk. ‘Het is een bijzonder project, omdat we Groen Gas produceren voor een lokale afzetmarkt’.

Ook voor Mathieu de Bas, directeur GtS, is het een aansprekende samenwerking: ‘We starten een innovatief project dat van belang is voor Essent, de gemeente Haarlem en de provincie Noord-Holland. Het draagt bij aan gemeentelijke en provinciale doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. En voor ons biedt het de mogelijkheid om onze unieke en wereldwijd gepatenteerde GPP®-techniek toe te passen’.

Project Schoteroog is genoemd naar voormalige stortplaats Schoteroog in Haarlem. Van deze voormalige stortplaats en de naastgelegen afvalwaterzuivering wordt biogas onttrokken. GtS waardeert het biogas op tot Groen Gas van aardgaskwaliteit. Essent neemt het Groen Gas af en investeert in een aansluitleiding die tussen de stortplaats en het gasnet van Liander wordt aangelegd. Onlangs gaf Essent het startsein voor de aanleg van deze leiding. Betrokken partijen verwachten medio 2011 te starten met de productie en levering van Groen Gas.

Bron: Essent

Argentinië kiest voor ontwikkeling biobrandstof

Bij het binnenlands gebruik van brandstof in het vervoer voegt Argentinië sinds begin dit jaar ethanol uit suikerriet en biodiesel toe die het land zelf produceert. Voorlopig moeten Argentijnse tankstations hun benzine en diesel aanlengen met vijf procent biobrandstof, zo meldt het Mondiaal Nieuws. Dat aandeel zou tegen 2015 moeten oplopen tot 20 procent. De ethanol die Argentinië nodig heeft om de benzine in het land milieuvriendelijker te maken, komt vooral uit suikerriet. Voor heel het land is 282.000 kubieke meter ethanol nodig, en voorlopig is er maar 202.000 kubieke meter beschikbaar. Nieuwe raffinaderijen moeten dat tekort dit jaar wegwerken. Er lopen ook projecten om ethanol te produceren op basis van maïs en cassave.
De beleidslijn is niet alleen ingegeven door milieu overwegingen. Argentinië hoopt ook rijker te worden van de omschakeling. Het land zal flink kunnen besparen op zijn zware importrekening voor conventionele diesel. Bovendien is biodiesel een interessant exportproduct: veel landen hanteren lagere invoerheffingen voor biodiesel dan voor de sojaolie die Argentinië nu vooral uitvoert. De Argentijnse regering gaat ervan uit dat het land tegen 2015 per jaar zes miljoen ton biodiesel zal kunnen produceren. Het leeuwendeel daarvan zou kunnen worden geëxporteerd.
Argentinië is vooral sterk in de productie van biodiesel. Sinds 2006 investeert het land fors in die technologie. Het leeuwendeel van de productie wordt voorlopig uitgevoerd naar de VS en Europese landen waar conventionele diesel al langer aangelengd wordt met biodiesel. 

Om de 12 miljoen kubieke meter diesel aan te lengen die Argentinië zelf verbruikt, is aanvankelijk per jaar 860.000 ton biodiesel nodig. De regering heeft beslist dat die biodiesel van kleine en middelgrote producenten moet komen, met een sterke verankering op het platteland. Die kunnen nu echter maar 300.000 ton leveren. Voorlopig doet de regering daarom tegen haar zin een beroep op de grote exportondernemingen, die helemaal geen steun nodig hebben.
Argentijnse experts geloven niet dat de productie van soja voor de aanmaak van biodiesel in Argentinië zwaar ten koste zal gaan van de natuur of van de productie van levensmiddelen. Maar ze waarschuwen wel dat het massale gebruik van biodiesel uit soja weinig zoden aan de dijk zet in de strijd tegen de klimaatverandering. Het rendement van andere gewassen waaruit biodiesel kan worden gewonnen, is veel hoger, waardoor die soorten biodiesel veel meer C02 uitsparen.